In de loop van 2009 werd steeds duidelijker dat de economische recessie ook substantiële gevolgen zal hebben voor de gemeentelijke financiën. Dit kwam voor het eerst tot uitdrukking in de meicirculaire 2009  van het gemeentefonds, waarin met name de groei van de uitkering voor de jaren na 2011 ter discussie werden gesteld. In de septembercirculaire van datzelfde jaar werd duidelijk dat de gemeenten een aanzienlijke bijdrage moeten leveren in het op orde brengen van de overheidsfinanciën.